DUURZAME LANDBOUW: PROGRAMMA IN DR CONGO
Ape Assistance ondersteunde al begin 2007 een landbouwproject in het Salonga woud in DRCongo. De mensen keerden na de oorlog terug naar verwoeste dorpen en vele projecten werden opgezet om de landbouw te herintroduceren. Milwaukee Zoo is één van de organisaties die dergelijke projecten heeft en apas droeg haar steentje bij in deze organisatie en kocht met de nog maar kleine inkomsten van 2006 een prauw (bootje), landbouwmateriaal en betaalde het loon van een landbouw ingenieur.
De samenwerking werd dus voortgezet en HIERkan u er meer over lezen!
BIJENTEELT PROJECT : ACTIVITEITEN IN KAMEROEN
(laatste nieuws :bekijk onze nieuwsbrief)
Mensen die honing willen, jagen daar op. Ze roken wilde bijennesten uit, doden vaak de hele kolonie om de honing te eten. Ze nemen ook die raten gevuld met broed en eitjes en honing mee om er thuis de honing uit te persen . De kolonie word hierdoor verwoest of gedood. Nochtans is honing een middel rijk aan vitamines, genezende en helende stoffen. Ze mengen het met gember en allerlei andere stoffen en gebruiken het om wonden in te strijken en ze te genezen en om vele kwalen te behandelen.
Daar groeit langzaam het besef welke cruciale rol bijen en andere insecten spelen voor de plantendiversiteit.
Hierdoor zetten Afrikaanse imkers zich bewust in voor natuurbehoud en verbetering van de natuurlijke habitat van bijen. Ze leren diversiteit brengen in aanplantingen om aldus ook de bestuiving te bevorderen.
Planten en bomen zijn van levensbelang voor de mens. En bijen zijn bestuivers bijuitstek.
Daarom is het creëren van een bijenvriendelijke omgeving van groot belang voor iedereen.
Bijen sterven uit door gebrek aan voedsel, gebruik van pesticiden, teveel monocultuur,( planten zijn vaak gekweekt enkel voor de productie maar geven weinig stuifmeelhoudende bloemen).
De toekomst zal uitwijzen of de honingproductie groot genoeg zal zijn zodat ook de vrouwen hier kleine bedrijfjes zullen kunnen opzetten in het maken en verhandelen van nevenproducten van de honing en de was. De activiteiten in Kameroen worden gecoordineerd door lanbdbouwingenieur Romeo Toukam.
In januari 2007 startte de theoretische opleiding in verschillende fasen. De afstanden tussen de dorpen zijn groot en er is geen vervoer.
De houtwinningmaatschappij FIP CAM die in de regio werkzaam is schonk gratis hout voor de bouw van 120 bijenkasten. Men mocht op de houtconcessie een paar bomen uitkiezen, en verwerken tot bijenkasten (omhakken, tot planken zagen, stockage, drogen en pas nadien verwerking van het hout tot bijenkasten).
Deze hele bewerking heeft uiteindelijk geduurd einde 2007 alvorens de 120 bijenkasten in de zes dorpen geplaatst konden worden.
120 kasten is niet niks en het werd geduldig wachten en uitkijken naar wilde zwermen om ze kunnen vangen en in de kasten te plaatsen.
Het ging erg traag en zelfs wanneer kleine zwermen in een kast werden gezet, bleven ze niet lang. Telkens opnieuw vonden de imkers hun kasten leeg.
Intussen werd er op alle fronten informatie ingewonnen? Deden wij iets verkeerd? Want bijenteelt in regenwoud gebied bestaat in die regio niet, dus de vergelijking met andere projecten konden we niet maken. Bovendien werd wel veel literatuur over bijenteelt, maar geen over bijenteelt in regenwoud gebied gevonden.
Apas besefte steeds meer dat dit pionierswerk was. Uitproberen met vallen en opstaan leek ons de enigste oplossing. Intussen werd een imkervereniging opgestart genaamd ‘Apimes’ waar alle imkers lid van zijn of kunnen worden.
Na twee jaar uitproberen hebben we veel geleerd. Romeo Toukam kwam naar België voor een opleiding bijenteelt bij Prof. Jacobs op de Universiteit van Gent en keerde met heel veel antwoorden op onze vragen terug.
*De bijen in dit gebied zijn van het ras Apis meliifera andansonii
Klein, zeer actief en reageren snel. Te lang werken met een beroker kan de hele kolonie doen uitvliegen om in de dichtstbijzijnde boom onderdak te zoeken. Ze foerageren vaak en verlaten hun kast snel bij gebrek aan voedsel in de regio. Maar ze zijn zeer ijverig in het rein houden en verzorgen van hun kast. ‘Bewakers’ vliegen constant rond op zoek naar ongeregeldheden op of rond de kast.
Een goede kolonie kan 3 tot vier oogsten per jaar opleveren of ong. 30kg. Maar spijtig genoeg zorgt het klimaat er niet voor dat er het hele jaar door bloemen zijn. Tijdens het regenseizoen overleven de bijen op hun honing. Het zijn slechte zwemmers en velen leggen dan ook het loodje tijdens de tropische regenbuien maar tijdens het droogseizoen stellen ze een frisse teug zeker op prijs als die te vinden is in iets met klein of ondiep oppervlak. Ze zijn eerder een nomade volkje dat in kleine groepjes rondtrekt. Maar Apas gaf niet op en met onvermoeibare inzet bleef men volhouden.
*Kleine aanpassingen waren al voldoende voor een beter resultaat. En de imkers werden langzaam gewoon om te werken met hun bijen. Afrikaanse bijen zijn agressief en de tijd was nodig voor beiden om aan vertrouwen te winnen. Aandacht hebben voor de bijen, onmiddellijk bijsturen wanneer er iets fout gaat, zorgen dat ze ook in het droog seizoen (Kameroen kent enkel natte (of regen-) en droge seizoenen en geen sizoenen zoals in België) water hebben in de omgeving, de kasten niet in de zon zetten, maar in de schaduw onder een boom of een afdakje maken. ( Onder een dun beschermdeksel van aluminium wordt de kast net een sauna waarin de bijen het niet lang uithouden.) .
Doordat bijenteelt onbestaande was voordien hadden de imkers een lange inlooptijd nodig om de juiste weg te vinden.
Toekomst
*Blijven werken aan opleiding van bestaande en nieuwe imkers
*Tegelijk met de ondersteuning van de imkers werken aan een beter milieu.
Projecten als herbebossing van braakland, verrijken van de cacao plantages(cacao groeit enkel in de schaduw van andere bomen) met fruitbomen lokale soorten en verrijken van de omgeving met bijenminnende planten dragen bij tot een meer bijenvriendelijke omgeving. De bijen zullen bijdragen tot een betere bestuiving en aldus lokale oogsten verhogen. Moestuinen kunnen voor dezelfde reden verrijkt met planten die bijen aantrekken en de plant zelf kan dienen als groenbemester en veevoeder.
Meer info zie agro-bosbouw in Kameroen.
*Oprichten van een ‘Miellerie’ staat op de planning en de eerste stappen zijn gezet voor een samenwerking met andere partners binnen en buiten Kameroen.
Apas nam dan ook deel aan het symposium georganiseerd door Miel Maya Honing in maart 2010 en ijvert mee om bijenteelt op te nemen binnen internationale ontwikkeling in het Zuiden. Ze ondertekende mee het memorandum hier aan verbonden.
Doel:de imkers begeleiden tot een zelfbedruipende organisatie waarvan de leden op een ‘fare trade prijs’ of een eerlijk prijs voor hun honing. Wie weet komt het ooit zo ver dat de vrouwen kaarsen kunnen maken en een handel kunnen opzetten in bijproducten van de honing…….